TRABALLAMOS EN TODO
MOMENTO CO ANTIVIRUS ACTIVADO (sempre coa última versión actualizada) E
PASÁMOLLO A TÓDOLOS ARTIGOS POLO QUE CONSIDERAMOS QUE ESTAMOS PROTEXIDOS ANTE CALQUER
VIRUS. Cremos que te podes fiar, pero ¡xa sabes como son eses puñeteros!!

Ramón Bouzas Tobío.
Unha ollada para o debate
0 SISTEMA
IMPOSITIVO MUNICIPAL.
Hai temas, como este, que por prexuizos están vetados ao debate
popular canso en realidade é indispensábel o seu coñecimento para poder facer
unha valoración crítica daquelas cuestións sociais que son obxeto de abordaxe
desde calquer caste de modelo de organización social. 0 presente trabarlo
ten unicamente a intención de verter luz sobre a fivcalidade municipal,
realizando unha análise crítica no marco dos criterios convencionais nos que se
sustentan as teorias fiscais vixentes no mundo occidental Trata~se polo tanto dunha
análise con pretensión divulgativa sobre a parte do sistema tributario que afecta
no plano municipal para reforzar un único xuizo de valor; é negativa para a
sociedade galega a mentalidade de subsidio creada no noso país pola dereita, nun
aspecto ético porque se fúndamenta no engaño e no sentido político-económico
porque poténcia a submisión das e dos cidadáns ás instancias políticas e non
deixa ver a necesidade de abrir un debate o máis ámplio posíbel de cais deben
ser as prioridades políticas democráticamente definidas e posteriormente de
obrigada asunción por parte da administración pública.
Introdución.
A-facerda municipal no estado español quedou estabelecida a través da- te¡ 39/1988,
Reguladora das Facendas Locais, en sintonia cos preceptos constitucionais ao respecto. En
lifíás xerais, o cadro impositivo local está conformado por cinco figuras impositivas:
* Imposto sobre bens imnóbeis.
* Imposto sobre o incremento do valor dos terreos de natureza urbana.
* Imposto sobre á construción, instalacións e obras.
* Imposto sobre actividades económicas.
* Imposto sobre veículos de tración mecánica.
Os cais serven de instrumentos para a
recaudación dos tributos próprios, de xeito tal que facilitan que sexa a administración
municipal, en contraposición a comunidades autónomas e diputacións provinciais, a
instancia político-admínistrativa que goza dun maior grao de autonomia fiscal, entendida
como maior descentralización e responsabilidade.
Ademais, é neste nivel onde os tributos próprios e as transferencias manteiften unha
composición razoabelmente equilibrada, evitando a acusada asimetría nos gastos e
ingresos nas restantes facendas territoriais.
Eficiéncia e xustiza
social; un binómio necesario.
A caréncia de autonomia fiscal provoca a aparición de
comportamentos e feitos económicos negativos como son a creación de llusións
financieiras sobre a gratuidade dos servizos públicos, xeración de relacións políticas
confusas, a creación de culturas de subsidio, ou en definitiva a non aparición de pautas
de comportamento racionáis en aras da instauración dun sistema eficiente no sentido
económico, ou sexa pregada as seguintes esixéncias:
a) Axuste entre necesidades sociais e provisións públicas.
b) Identidade entre beneficiarios e financiadores dos servizos públicos.
c) Seleción de instrumentos e custos da sua aplicación.
d) Capacidade de xestión tributarla e minimización de custos administrativos e de
cumprimento.
e) Análise técnica de alternativas na produción-xestión de servizos.
Vislumbra-se, desta maneira, unha
problemática xeral a todos os estados de Europa Occidental, que nos aboca se temos en
consideración a necesidade de superar o grave défice democrático que supón o non
recoñecimento dos povos e nacións sen estado de toda Europa a unha situación que
demanda reformas institucionais de tipo estructural, e unha muda sustancial nas ideas e
comportamentos sociais.
Cinguindo a nosa análise a Galiza e segregando as areas urbanas para reducir a análise
aos concellos rurais, o que consideramos fruitífero tendo en conta a extraordinaria
importancia que tefíen no caso galego, ao englobar a gran parte da poboación total como
causa da distribución demográfica dispersa.Polo tanto abordaremos o tema do sistema
tributario nas zonas non urbanas de Galiza tendo en conta tamén os dous eixos
vertebradores do entramado socio-cultural do noso país, a parroquia e a comarca, asumindo
como premisa de fondo a necesidade de adecuación da estrutura do sistema impositivo ás
estruturas sociais sobre as que operan como forma de evitar efeitos perniciosos.
A parroquia: criterio de
contranestación.
A parroquia entendemo-la como ente poboacional
realmente existente nunha conceición soclolóxica das nosas institucións colectivas
historicamente definidas, esto é como peza básica de feito das relacións
interterritoriais sociais e políticas.Este é o caracter outorgado polas teorizacións de
estudosos da talla de Ramón Otero Pedraio e Castelao o que explica que o recoñecimento
xurídico e administrativo da parroquia estexa recollído no articulado do Estatuto de
Autonomia de Galiza, ainda que por falta de vontade política dos sucesivos gobemos
autonómicos, sempre sustentados até o de agora por partidos de obediencia estatal, non
están debidamente desenvolvidos.
No tocante as previsíbeis repercusións que teria o desenvolvimento do
recoñecimento legal da parroquia no ámbito concreto das facendas territorials, albiscase
un carreiro que facilitaria a adecuación do sistema fiscal á realidade social na que se
inxire e a que pretende dotar de instrumentos para a sua organización económica.
Este recoñecimento leva-nos da man a un contexto político no que prevaleza a eficiencia,
no sentido antes sinalado, e a unha mais congruente aplicación do critério de
contrapestación, ou sexa do principio de beneficio, en virtude do cal o contribuinte
pagará en función do que recebe en servizos públicos. Pols, nunha parroquia debido a
sua dimensión e a relativa facilidade de formación de opinións comúns sobre cais son
as necesidades sociais, resultará mais fácil detectar as preferencias dos seus
residentes.
Queda prantexada a solución ás duas primeiras esixéncias as que temos vinculada a
eficiencia económica; a facenda local coheceria mellor as necesidades socials, e tamén
combatiría a dicotomia na percepción do contribuinte entre beneficiarios e
financiadores. Velaí as avantaxes dun sistema multiunitário descentralizado de gobemo.
A comarca: comunidade físcal óptima.
Non obstante, considerando unicamente a parroquia,
estamos faltando ao principio de eficiencia non sentido de non respetar as tres últimas
esixéncias que temos tomado en conta, polo que o funcionamento da administración
tributario ten'a satisfeito o problema do custo de cumpnmento pero dispararia-se o custo
de administración.
Para superar estas deficéncias, a saída máis consecuente na nosa
nación seria asignar-lle categoría de comunidade fiscal óptima á comarca, tentando
condicionar o proceso de comarcalización na direción de conquerir maior riqueza
conceítual, que inclua preocupacións fiscais, perfilando así o diseño dun ente
xurídico-político que leve incorporada a adecuación a un diseño de tama?ío óptimo de
xurisdíción tributario.
Conclusión.
É preciso que o povo galego dispofía dun sistema
tribután'o propno que contemple a idiosincrasia do país, as características
específicas que converten a extrapolación de modelos ideados para outras sociedades nun
perxuizo para o desenvolvimento económico incluso daqueles seitores nos que disponemos de
avantaxes comparativas na división internacional do trabarlo.
Tamén e interesante destacar que a asignación de fondos públicos que
nutre os orzamentos dos organismos oficiais saen do peto das traballadoras e traballadores
fundamentalmente e en ningún caso dos caciques adscritos ao partido gobernante, polo que
en matéria tributario na Galiza está plenamente vixente a vella reivindicación de que o
do povo para o povo, porque non imos as galegas e galegos estar permanentemente enganados
e sometidos ao que Castelao denominou" tiranía da le¡ única ", fácilmente
superábel cando Galiza teña peso político específico no concerto estatal e mundial,
cando o povo galego outorgue a súa confianza a forzas políticas que se deban unicamente
á defensa dos intereses económicos e sociais da sociedade galega.
Índice Eiroa